Uxmal, Jukatano

Ŭksmal estis la plej granda metropola kaj religia centro en la Puuc-montetoj de Jukatano dum la malfrua Klasika periodo, prosperante inter la 7-a kaj 10-a jarcentoj p.K. Ŭksmal tradukiĝas kiel "trifoje konstruita", kaj kia ajn estas la efektiva nombro, la multaj konstrufazoj estas reflektitaj en diversaj arkitekturaj stiloj. La urbo estis forlasita en la 10-a jarcento post ŝajne veniĝo sub toltekan influon. La nomoj de la nuntempe uzataj strukturoj estis kreitaj de la konkerintaj hispanoj, kaj ili estas nek indiĝenaj nek indikas la efektivajn funkciojn de la konstruaĵoj. Ekzemplo estas la Monaĥinejo, kiu estis tiel nomita pro sia simileco al la monaĥejoj de la hispanoj. Ĉi tiu strukturo estis uzata kiel lernejo por trejni resanigistojn, astronomojn, matematikistojn, ŝamanojn kaj pastrojn.

La Piramido de la Magiisto, je 100 futoj, estas la plej alta strukturo en Uxmal. Laŭ antikvaj legendoj, magiisto-dio nomita Itzamna sola konstruis la piramidon en unu nokto. Tamen, arkeologiaj elfosaĵoj montras, ke la piramido estis konstruita en kvin supermetitaj fazoj. La legenda asocio de la piramido kun magiisto povas indiki, ke la strukturo kaj la tuta sankta parto de la Uxmal-komplekso havis antikvan kaj daŭran uzon kiel misterlernejo kaj ceremonia centro. Estas ankaŭ interese rimarki, ke la tuta urbo estas vicigita rilate al la pozicio de la tiam konataj planedoj, kun Venuso superreganta, kaj ke la piramido de la magiisto estas orientita tiel, ke ĝia ŝtuparo okcidente frontas la subiran sunon dum la somera solstico.